I Goliardo – Delba.

Goliardo Della Balda urodził się w San Marino 8 lutego 1908 roku, tam też spędził część swojego dzieciństwa. Gdy jego rodzina wyemigrowała do Granges (Grenchen), uczęszczał tam do szkół: podstawowej (primaires) i średniej (secondaires). Po ukończeniu szkoły podjął pracę jako pomocnik kontrolera w jednym z największych przedsiębiorstw zegarkowych „A. Michel AG” (A. Michel SA, AMSA), a następnie przeszedł do działu handlowego tego przedsiębiorstwa. W kolejnych latach zdobywał doświadczenie w holdingu „Ebauches S. A.” oraz w fabryce mechanizmów zegarkowych „F. Matter, Ebauches- und Finissages-Fabrikation und Uhrenhandel, in Grenchen”. To niewielkie miasto w tym czasie liczyło około 9000 mieszkańców i było jednym z najprężniej rozwijających się ośrodków zegarmistrzostwa.
Pierwsza oficjalna wzmianka o Goliardo Della Baldzie związana jest ze stowarzyszeniem „Circolo Italiano” działającym w Grenchen i skupiającym imigrantów z Włoch. W dniu 28 lutego 1931 roku Goliardo zostaje nowym sekretarzem i wchodzi w skład zarządu stowarzyszenia: „Goliardo Della-Balda z Republiki San Marino, biznesmen, jest nowym sekretarzem”. Co ciekawe w tym samym czasie nowym członkiem stowarzyszenia zostaje niejaki Giuseppe Della Balda z Republiki San Marino, zegarmistrz.
Kolejne informacje przekazuje nam INSA (Inventar der neueren Schweizer Architektur, 1850-1920: Städte) czyli Inwentarz współczesnej Architektury Szwajcarskiej, 1850-1920: miasta. W opisie ulic miasta Grenchen pod adresem Bettlachstrasse 7. „Nr 7 Były Lokalizacja kuźni młotów (patrz Marktplatz). …… Nowy budynek Schmiedehof 1931-1932 przez Emch & Cie i Wvss, Meyer & Cie. Od 1932 fabryka zegarków Goliardo Deila Balda, od 1945 „Delbana”. „Ab 1932 Uhrenfabrik Goliardo Della Balda”

Jak widzimy Goliardo w wieku 23 lat jest już przedsiębiorcą. Ma to potwierdzenie w kolejnej wzmiance z 28 lutego 1934 roku (publikacja 3 marca 1934 r.). Znajduje się tam informacja: „Właścicielem firmy Goliardo Della Balda, w Grenchen, jest Goliardo Della Balda, z San Marino (Ropublik), mieszkający w Grenchen. Produkcja i handel zegarkami i częściami do zegarków, Gespermoosstrasse (. Goliardo Della Balda Fabrikation und Handel mit Uhren und Uhrenbestandteilon, Gespermoosstrasse.)
Kolejna wzmianka z 28 maja 1934 roku (publikacja 31 maj 1934r.): „ Firma Goliardo Della Balda zajmująca się produkcją i handlem zegarkami oraz komponentami do zegarków z siedzibą w Grenchen zmienia nazwę firmy na Goliardo Della Balda, produkcja zegarków Delba. (Goliardo Della Balda, Fabrication d’horlogerie Delba (Goliardo Della Balda, Delba Watch manufacturing).

Z kolejnej wzmianki ((publikacja 6 kwietnia 1937 r.) dowiadujemy się, iż Goliardo staje się udziałowcem nowo utworzonej spółki zajmującej się produkcja gotowych mechanizmów zegarkowych i artykułów wykończeniowych do zegarków: „W dniu 2 kwietnia 1937 roku została utworzona spółka akcyjna pod firmą Ebauches Desa A.G. z siedzibą w Grenchen na czas nieokreślony. Celem firmy jest przejęcie i dalsza eksploatacja fabryki Ebauches, prowadzonej wcześniej pod firmą „Otto Mengisen” w Lengnau, a także produkcja i handel Ebauches i Finissages. Kapitał zakładowy wynosi 16 000 CHF i dzieli się na 32 w pełni opłacone akcje imienne po cenie 500 CHF.
Wymagane prawnie publikacje mają miejsce w szwajcarskim Handelsanitsblatt. Firma przejmuje maszyny, kalibry i narzędzia od byłej jednoosobowej firmy „Otto Mengisen” w Lengnau, według inwentarza z dnia 1 kwietnia 1937 r., za kwotę 16 000 CHF. W zamian za zapłatę Goliardo Della Balda w Grenchen otrzyma 8 udziałów spółki. Eduard Hugi w Grenchen 10 udziałów spółki, Hans Hugi w Bettlach 10 udziałów spółki, Otto Hugi w Bettlach 4 udziały spółki. Spółkę reprezentuje zarząd składający się z 1-3 członków. Jedynym członkiem zarządu posiadającym indywidualny list jest Eduard Hugi, mechanik z i w Grenchen. Siedziba firmy: Bettlachstrasse 140, w Grenchen.”.
Kolejne wzmianki informują o ogłoszeniu upadłości przez firmę Goliardo Della Baldy – Delba z dniem 12 stycznia 1938 r. (publikacja 4 luty 1938) oraz o jej nieważności 12 styczeń 1939 r. i kontynuacji działalności firmy Delba (publikacja 19 styczeń 1939).
W 1943 roku firma Delba zmienia adres siedziby na Bettlachstrasse 7, Grenchen.

II Goliardo – Delbana

I wreszcie 27 grudnia 1944 roku powstaje firma Delbana, a 30 grudnia 1944 firma Delba przestaje istnieć (publikacja 6 styczeń 1945):

„30 grudnia 1944. Goilardo Della Balda, fabrykacja d’horlogerie Delba, w Grenchen (SHAB. nr 66 z 20 marca 1943, s. 635). W związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności firma zostanie rozwiązana. Aktywami i pasywami zarządza spółka « Delbana-Uhren G.m.b.H. », w Grenchen, przejęty.”

„30 grudnia ~ 1944. Delbana – Uhren G.m.b.H. (Montres Delbana s. ä r. l.) (Delbana Watches limited liability company), w Grenchen. Zgodnie z aktem publicznym i statutem z dnia 27 grudnia 1944 r. w ramach tej spółki utworzono spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Jej celem jest produkcja i dystrybucja zegarków i mechanizmów zegarowych, kontynuując działalność prowadzoną wcześniej przez firmę „Goliardo Della Balda, Fabrication d’horlogerie Delba” w Grenchen. Kapitał zakładowy wynosi 50 000 CHF. Wspólnikami są: Goliardo Della Balda z Włoch w Grenchen z wkładem kapitałowym w wysokości 49 000 CHF oraz Lotte Della Balda-Mengisen z Włoch w Grenchen z wkładem kapitałowym w wysokości 1000 CHF. Goliardo Della Balda, o którym mowa powyżej, wnosi do spółki majątek i pasywa dotychczasowej jednoosobowej działalności gospodarczej „Goliardo Della Balda, Fabrication d’horlogerie Delba” w Grenchen, zgodnie z załączonym do statutu bilansem z dnia 31 grudnia 1943 r., zgodnie z którą majątek (gotówka, czeki pocztowe, ruchomości, dłużnicy, towary) wynosi 366.023,84 CHF, a zobowiązania (weksle, banki, wierzyciele) wynoszą 314.998,49 CHF, zatem nadwyżka majątkowa wynosi 51.025,35 CHF. Cenę przejęcia ustalono na 50 000 CHF. Dzięki tej lokacie bezgotówkowej wszystkie depozyty podstawowe są w pełni opłacone. Firma przejmuje wszystkie prawa i obowiązki poprzedniej jednoosobowej działalności gospodarczej „Goliardo Della Balda, Fabrication d’horlogerie Delba” w Grenchen z mocą wsteczną od 1 stycznia 1944 r. Ogłoszenia o firmie publikowane są w Szwajcarskim Dzienniku Urzędowym Handlu. Goliardo Della Balda jest dyrektorem zarządzającym z indywidualnym podpisem. Siedziba firmy: Bettlachstrasse 7.”

Na oficjalnej stronie firmy Delbana data początku działalności to rok 1931. Z danych rejestrowych Delbana G.M.B.H na powszechnie dostępnych stronach typu www.moneyhouse.ch to 3.03.1934 r. Znamy tą datę. To data publikacji informacji o prowadzeniu firmy Goliardo Della Balda Fabrikation und Handel mit Uhren und Uhrenbestandteilon.

Jak widać Goliardo Della Balda był całkiem dobrym biznesmenem. Wartość jego firmy to 50 000 franków szwajcarskich. W 1944 roku Szwajcaria przystąpiła do systemu monetarnego Bretton Woods. Notowania Franka ustalono na 4,30521 za dolara, co odpowiadało 0,206418 g czystego złota. Przy obecnym kursie złota daje to kwotę 57,35 PLN za 1 franka. Jak łatwo policzyć wartość założonej spółki to 2 867 500 PLN. Żeby założyć spółkę musimy mieć wspólnika. Pan Della Balda dysponował wkładem kapitałowym w wysokości 49 000 CHF. Jego wspólnikiem została Lotte Della Balda-Mengisen z Włoch w Grenchen z wkładem kapitałowym w wysokości 1000 CHF. Pojawia się nowa postać – Pani Lotte Della Balda-Mengisen, małżonka Goliarda, która poślubił w 1933 roku. Jej panieńskie nazwisko – Mengisen pojawiło się już na łamach tego opracowania przy opisie powstania spółki Ebauches Desa A.G. Właścicielem sprzedawanej fabryki był Otto Mengisen, być może ojciec lub brat Lotte Mengisen.

Z notatki prasowej zamieszczonej w Der Bund w maju 1946 roku dowiadujemy się, że: „Goliardo Della Balda prowadzi pod marką Delbana produkcję i handel zegarkami naręcznymi, kieszonkowymi oraz chronografami. Firma posiada w Grenchen i okolicznych miejscowościach kilka warsztatów montażowych (terminageateliers), które pracują dla przedsiębiorstwa eksportującego swoje wyroby wyłącznie do Europy i krajów zamorskich.”

W 1947 roku Delbana zmienia adres siedziby firmy. Nowa siedziba firmy: Bielstrasse 57, Grenchen.

W kwietniu 1947 roku Delbana bierze udział w XVII Szwajcarskich Targach Zegarmistrzowskich w Bazylei (XVII FOIRE SUISSE DE L`HOROLOGERIE/BALE). Wystawia chronografy, zegarki męskie i damskie Delbana z wychwytem kotwicznym oraz budziki pod marka Delbos.

Z dniem 16 stycznia 1948 roku firma Montres Delbana S. A. R. L. rejestruje trzy znaki towarowe: Zegarki i chronografy. DELBANA, Zegarki DELORA oraz budziki DELBOS.

1 października 1952 roku firma Delbana zyskuje nowego wspólnika Alfreda Auberta z Savagnier w La Chaux-de-Fonds. Jego udział wynosi 1000 CHF i zostaje przeniesiony z udziałów Goliarda Della Baldy.

12 listopada 1953 roku Goliardo rozszerza działalność. Przejmuje spółkę akcyjną zajmującą się budowa i eksploatacja sali kinowej i koncertowej. Zostaje nowo wybranym jedynym członkiem zarządu. Firma nosi od teraz nazwę Gol. Della Balda, Kino Palace i Syrius w Grenchen. Właścicielem firmy jest Goliardo Della Balda z Bettla’ch w Grenchen. Działalność kin „Palace” i „Syrius”. Centralstrasse 20.

Jak możemy przeczytać w artykule poświęconym firmie Delbana w gazecie Der Bund z 8 grudnia 1953 roku: „Głównym filarem produkcji tej fabryki, charakteryzującej się gwałtownym i prężnym rozwojem, są zegarki kotwicowe, wytwarzane tutaj począwszy od mechanizmów typu 3 3/4 aż po zegarki kieszonkowe. Dzięki pełnemu inicjatywy i niezwykle sprawnemu kierownictwu firmy, zegarki Delbana w krótkim czasie zdobyły szerokie grono odbiorców. To młode przedsiębiorstwo specjalizuje się dziś w eksporcie. Zegarki Delbana niosą w świat świadectwo o wydajności swojej macierzystej fabryki w Grenchen, będąc wszędzie cenionymi dowodami szwajcarskiej, wysokiej jakości i niepowtarzalnej precyzji. Fabryka jest obecnie reprezentowana na wszystkich liczących się rynkach światowych przez własnych przedstawicieli lub nabywców. Całkowity wolumen produkcji nadzwyczaj rozwinął się w ostatnich latach. Pod względem ilościowym Delbana S.à.r.l. zajmuje dziś jedno z czołowych miejsc wśród fabryk zegarków w Grenchen.
Zegarki Delbana są obecnie eksportowane do czterdziestu różnych krajów rozsianych po całym świecie. Głównymi odbiorcami są Włochy, Ameryka Południowa oraz Bliski i Daleki Wschód.
Modele, które wyruszają w świat z tej architektonicznie niezwykle urodziwej fabryki, położonej pośród wspaniałych ogrodów, obejmują niemal wszystkie specjalności zegarmistrzowskie – od powszechnych zegarków użytkowych, po wyrafinowane automaty i chronografy. Eksportowane są wykonania we wszystkich ogólnie stosowanych rodzajach metali, przy czym preferowane są wersje pozłacane (plaque) i złote. Szczególną uwagę poświęca się najnowocześniejszym osiągnięciom w wykonaniu tarcz i kopert. To one bowiem budują pierwsze wrażenie i wzbudzają sympatię lub niechęć kupującego. Oczywiście mechanizm musi zawsze odpowiadać stawianym wymaganiom i oczekiwaniom. Jednak we wszystkich nowoczesnych przedmiotach użytkowych i ozdobnych wygląd zewnętrzny odgrywa rolę, której producenci nigdy nie powinni lekceważyć. Nieustanne wysiłki zmierzają do tego, aby zegarek jawił się jako doskonałe dzieło sztuki, stale dopasowywane do wymogów nowych trendów i mody. Modele Delbany posiadają w wysokim stopniu wszystkie te cechy, jakich wymaga się od zegarka wyprodukowanego w Szwajcarii, i przyczyniają się do zabezpieczenia na całym świecie renomy naszego kraju jako kraju produkcji zegarków par excellence. Noszą je ludzie wszystkich ras i religii, ceniąc ich jakość i piękny wygląd. Służą one mężczyznom i kobietom, a ich różnorodność sprawia, że przedstawiciel każdej klasy społecznej i każdej grupy zawodowej znajdzie wśród nich odpowiedni produkt. Dziś, gdy tętno współczesnego świata bije nawet w najbardziej odległych zakątkach ziemi, nie ma już prawie okolicy, której mieszkańcy chcieliby zrezygnować z posiadania zegarka. Cały rozwój na dalekich kontynentach otworzył przed sprzedażą zegarków nowe możliwości i zupełnie nowe rynki zbytu. Goliardo Della Balda dotrzymuje kroku temu rozwojowi. Jako doświadczony specjalista ds. eksportu wychwytuje najsubtelniejsze drgania na rynku światowym. Szwajcarski producent zegarków musi bowiem, oprócz gruntownej wiedzy fachowej w swojej branży, posiadać także wiedzę o ruchach na rynkach światowych. Jego spojrzenie musi obejmować zarówno maleńki mechanizm kół zębatych zegarka wysokiej jakości, jak i wielkie procesy światowej sytuacji gospodarczej. Aby doprowadzić przedsiębiorstwo z branży zegarmistrzowskiej do pełnego rozkwitu, potrzeba rzetelności zawodowej i wiedzy fachowej, rozwagi, dalekowzroczności oraz wielkiego talentu handlowego.”

1 maja 1954 roku firma Delbana rejestruje znak towarowy: Wyroby zegarmistrzowskie wszystkich typów i ich części VOLTIGE.

Z notatki z dnia 18 stycznia 1956 roku dotyczącej firmy Delbana : „Die beiden Gesellshafter Goliardo Della Balda (zueglich Geschaftsfuhrer) und Lotte Della Balda, geb. Mengisen, sind heimatberechtigt in Bettlach” dowiadujemy się, że partnerzy spółki Goliardo Della Balda oraz Lotte Della Balda z domu Mengisen sind heimatberechtigt in Bettlach. To znaczy, że Bettlach stało się ich „miastem rodzinnym” ( heimatberechtigt) , maja prawo w nim głosować i jest wpisywane do paszportu.

27 lutego 1956 roku rejestrowane są kolejne znaki graficzne:

4 marca 1956 roku w Grenchen umiera na zawał serca Goliardo Della Balda. Nekrolog ukazał się 6 marca w piśmie L’IMPARTIAL Pogrzeb odbył się 7 marca.

14 marca 1956 roku traci ważność podpis zmarłego wspólnika firmy Delbana Pana Goliarda Della Baldy.

„Podpis zmarłego wspólnika i dyrektora zarządzającego Goliardo Deila Balda zostanie usunięty. Dyrektorem zarządzającym jest obecnie partnerka Lotte Della Balda-Mengisen. Trzyma indywidualne podpisy.”

III Dalsze losy firmy Delbana.
W kwietniu 1956 roku Delbana prezentuje na Targach Zegarkowych w Bazylei drugą odsłonę zegarków VOLTIGE.

Kolejny wpis z 12 lipca 1956 dotyczy rejestracji znaku graficznego :

Po śmierci Goliardo Della Baldy firma Delbana-uhren G.m.b.H. (Montres Delbana s. à r. l.) (Delbana Watches limited liability company) zarządzana jest przez Lotte Della Balda-Mengisen.

W sierpniu 1960 roku udziały Goliarda Della Baldy ze wszystkich posiadanych firm rozdysponowane zostały wśród członków rodziny.

Z wyżej wymienionych dokumentów dowiadujemy się, że Goliardo Della Balda oraz jego małżonka Lotte Della Balda-Mengisen mieli czworo dzieci. Synów Filippo, Goliardo i Renato (dwoje ostatnich nieletnich w 1960 roku) oraz córkę Lotte. Ta ostania poślubiła Maxa Kesslera syna założyciela firmy zegarkowej Wega Oskara Kesslera. Max Kessler junior był od 3 czerwca 1957 roku członkiem zarządu Uhrenfabrik Wega A.G. (Fabrique d’horlogerie Wega S.A.) (Wega Watch Limited), w Grenchen, produkcja zegarków oraz handel zegarkami i komponentami do zegarków. Jak zobaczymy poniżej Max Kessler to ważna postać dla marki Delbana.

21 października 1960 roku firma Delbana rejestruje kolejny znak towarowy:

„Delbana-uhren GmbH, Luterbacherhof, Grenchen.; Fabryka i znak towarowy.

Zegarki i ich elementy. DELBANA COLORETTE „

6 pazdziernika 1961 rejestracja „Zegarek na breloczku. — Delbana Watch Sàrl., producent zegarków, Grenchen (Solura). W imieniu autora Jeana Fesselet, Le Landeron.”

W dniu 8 stycznia 1968 roku firma Delbana odnawia ochronę znaków towarowych” DELBANA, DELORA oraz DELBOS.

Z dniem 31 grudnia 1969 roku Alfred Aubert nie jest już udziałowcem Delbana-uhren G. m. b. h. Firma jest pod całkowitą kontrola rodziny Della Balda. Kapitał zostaje zwiększony z 50 000 CHF do 500 000 CHF.

22 kwietnia 1970 roku Delbana-uhren G. m. b. h. zmienia adres siedziby na:

Marktplatz nr 9, Grenchen.

W dniu 28 kwietnia 1976 roku następuje przeniesienie praw do znaku towarowego „DELBANA” z Delbana-uhren G. m. b. h. na Wega & Owix Uhren AG, Grenchen (Solura). 2 czerwca tegoż roku następuje przeniesienie praw do znaku towarowego DELBOS.

4 sierpnia 1978 roku to koniec firmy Delbana w świecie producentów zegarków: ”Delbana-uhren G.m.b.H. (Montres Delbana s.à r.l.) (Delbana Watches spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), w Grenchen, zegarki i mechanizmy zegarowe (SOGC nr 104 z 6.05.1970, s. 1047). Statut został zmieniony na zgromadzeniu wspólników w dniu 21 czerwca 1977 r. Nowa firma: Delbana G.m.b.H. Nowy cel: nabywanie, zarządzanie, zagospodarowanie i sprzedaż gruntów oraz udział w spółkach przemysłowych i handlowych.”

Ale to jeszcze nie koniec peregrynacji znaku towarowego DELBANA oraz DELBOS i DELORA 😉

16 września 1983 powstaje firma Montres Wega + Delbana, Max Kessler, w Grenchen. Właścicielem firmy jest Max Kessler z Grenchen i Aetingen w Grenchen. Produkcja i handel zegarkami oraz częściami do zegarków. Jeden podpis składa Lotte Kessler-Deila Balda z Grenchen i Aetingen w Grenchen. Kirchstrasse 105.

13 listopada następuje przeniesienie praw do znaków towarowych na rzecz Montres Wega + Delbana, Max Kessler. Z Delbana uhren G.m.b.H znaku DELORA oraz z Wega & Owix Uhren AG znaków DELBANA i DELBOS.

17 sierpnia 1994 r. powstaje nowa firma: Wega Delbana Uhren AG (Montres Wega Delbana SA) (Wega Delbana Watches Ltd).

Na początku lat 2000 firma ulega likwidacji i łączy się z firma DELMA Watch Ltd.

Delbana pozostaje samodzielnym brandem w ramach firmy DELMA.