I Goliardo – Delba.

Goliardo Della Balda urodził się w San Marino 8 lutego 1908 roku, tam też spędził część swojego dzieciństwa. Gdy jego rodzina wyemigrowała do Granges (Grenchen), uczęszczał tam do szkół: podstawowej (primaires) i średniej (secondaires). Po ukończeniu szkoły podjął pracę jako pomocnik kontrolera w jednym z największych przedsiębiorstw zegarkowych „A. Michel AG” (A. Michel SA, AMSA), a następnie przeszedł do działu handlowego tego przedsiębiorstwa. W kolejnych latach zdobywał doświadczenie w holdingu „Ebauches S. A.” oraz w fabryce mechanizmów zegarkowych „F. Matter, Ebauches- und Finissages-Fabrikation und Uhrenhandel, in Grenchen”. To niewielkie miasto w tym czasie liczyło około 9000 mieszkańców i było jednym z najprężniej rozwijających się ośrodków zegarmistrzostwa.
Pierwsza oficjalna wzmianka o Goliardo Della Baldzie związana jest ze stowarzyszeniem „Circolo Italiano” działającym w Grenchen i skupiającym imigrantów z Włoch. W dniu 28 lutego 1931 roku Goliardo zostaje nowym sekretarzem i wchodzi w skład zarządu stowarzyszenia: „Goliardo Della-Balda z Republiki San Marino, biznesmen, jest nowym sekretarzem”. Co ciekawe w tym samym czasie nowym członkiem stowarzyszenia zostaje niejaki Giuseppe Della Balda z Republiki San Marino, zegarmistrz.
Kolejne informacje przekazuje nam INSA (Inventar der neueren Schweizer Architektur, 1850-1920: Städte) czyli Inwentarz współczesnej Architektury Szwajcarskiej, 1850-1920: miasta. W opisie ulic miasta Grenchen pod adresem Bettlachstrasse 7. „Nr 7 Były Lokalizacja kuźni młotów (patrz Marktplatz). …… Nowy budynek Schmiedehof 1931-1932 przez Emch & Cie i Wvss, Meyer & Cie. Od 1932 fabryka zegarków Goliardo Deila Balda, od 1945 „Delbana”. „Ab 1932 Uhrenfabrik Goliardo Della Balda”

Jak widzimy Goliardo w wieku 23 lat jest już przedsiębiorcą. Ma to potwierdzenie w kolejnej wzmiance z 28 lutego 1934 roku (publikacja 3 marca 1934 r.). Znajduje się tam informacja: „Właścicielem firmy Goliardo Della Balda, w Grenchen, jest Goliardo Della Balda, z San Marino (Ropublik), mieszkający w Grenchen. Produkcja i handel zegarkami i częściami do zegarków, Gespermoosstrasse (. Goliardo Della Balda Fabrikation und Handel mit Uhren und Uhrenbestandteilon, Gespermoosstrasse.)
Kolejna wzmianka z 28 maja 1934 roku (publikacja 31 maj 1934r.): „ Firma Goliardo Della Balda zajmująca się produkcją i handlem zegarkami oraz komponentami do zegarków z siedzibą w Grenchen zmienia nazwę firmy na Goliardo Della Balda, produkcja zegarków Delba. (Goliardo Della Balda, Fabrication d’horlogerie Delba (Goliardo Della Balda, Delba Watch manufacturing).

Z kolejnej wzmianki ((publikacja 6 kwietnia 1937 r.) dowiadujemy się, iż Goliardo staje się udziałowcem nowo utworzonej spółki zajmującej się produkcja gotowych mechanizmów zegarkowych i artykułów wykończeniowych do zegarków: „W dniu 2 kwietnia 1937 roku została utworzona spółka akcyjna pod firmą Ebauches Desa A.G. z siedzibą w Grenchen na czas nieokreślony. Celem firmy jest przejęcie i dalsza eksploatacja fabryki Ebauches, prowadzonej wcześniej pod firmą „Otto Mengisen” w Lengnau, a także produkcja i handel Ebauches i Finissages. Kapitał zakładowy wynosi 16 000 CHF i dzieli się na 32 w pełni opłacone akcje imienne po cenie 500 CHF.
Wymagane prawnie publikacje mają miejsce w szwajcarskim Handelsanitsblatt. Firma przejmuje maszyny, kalibry i narzędzia od byłej jednoosobowej firmy „Otto Mengisen” w Lengnau, według inwentarza z dnia 1 kwietnia 1937 r., za kwotę 16 000 CHF. W zamian za zapłatę Goliardo Della Balda w Grenchen otrzyma 8 udziałów spółki. Eduard Hugi w Grenchen 10 udziałów spółki, Hans Hugi w Bettlach 10 udziałów spółki, Otto Hugi w Bettlach 4 udziały spółki. Spółkę reprezentuje zarząd składający się z 1-3 członków. Jedynym członkiem zarządu posiadającym indywidualny list jest Eduard Hugi, mechanik z i w Grenchen. Siedziba firmy: Bettlachstrasse 140, w Grenchen.”.
Kolejne wzmianki informują o ogłoszeniu upadłości przez firmę Goliardo Della Baldy – Delba z dniem 12 stycznia 1938 r. (publikacja 4 luty 1938) oraz o jej nieważności 12 styczeń 1939 r. i kontynuacji działalności firmy Delba (publikacja 19 styczeń 1939).
W 1943 roku firma Delba zmienia adres siedziby na Bettlachstrasse 7, Grenchen.

II Goliardo – Delbana

I wreszcie 27 grudnia 1944 roku powstaje firma Delbana, a 30 grudnia 1944 firma Delba przestaje istnieć (publikacja 6 styczeń 1945):

„30 grudnia 1944. Goilardo Della Balda, fabrykacja d’horlogerie Delba, w Grenchen (SHAB. nr 66 z 20 marca 1943, s. 635). W związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności firma zostanie rozwiązana. Aktywami i pasywami zarządza spółka « Delbana-Uhren G.m.b.H. », w Grenchen, przejęty.”

„30 grudnia ~ 1944. Delbana – Uhren G.m.b.H. (Montres Delbana s. ä r. l.) (Delbana Watches limited liability company), w Grenchen. Zgodnie z aktem publicznym i statutem z dnia 27 grudnia 1944 r. w ramach tej spółki utworzono spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Jej celem jest produkcja i dystrybucja zegarków i mechanizmów zegarowych, kontynuując działalność prowadzoną wcześniej przez firmę „Goliardo Della Balda, Fabrication d’horlogerie Delba” w Grenchen. Kapitał zakładowy wynosi 50 000 CHF. Wspólnikami są: Goliardo Della Balda z Włoch w Grenchen z wkładem kapitałowym w wysokości 49 000 CHF oraz Lotte Della Balda-Mengisen z Włoch w Grenchen z wkładem kapitałowym w wysokości 1000 CHF. Goliardo Della Balda, o którym mowa powyżej, wnosi do spółki majątek i pasywa dotychczasowej jednoosobowej działalności gospodarczej „Goliardo Della Balda, Fabrication d’horlogerie Delba” w Grenchen, zgodnie z załączonym do statutu bilansem z dnia 31 grudnia 1943 r., zgodnie z którą majątek (gotówka, czeki pocztowe, ruchomości, dłużnicy, towary) wynosi 366.023,84 CHF, a zobowiązania (weksle, banki, wierzyciele) wynoszą 314.998,49 CHF, zatem nadwyżka majątkowa wynosi 51.025,35 CHF. Cenę przejęcia ustalono na 50 000 CHF. Dzięki tej lokacie bezgotówkowej wszystkie depozyty podstawowe są w pełni opłacone. Firma przejmuje wszystkie prawa i obowiązki poprzedniej jednoosobowej działalności gospodarczej „Goliardo Della Balda, Fabrication d’horlogerie Delba” w Grenchen z mocą wsteczną od 1 stycznia 1944 r. Ogłoszenia o firmie publikowane są w Szwajcarskim Dzienniku Urzędowym Handlu. Goliardo Della Balda jest dyrektorem zarządzającym z indywidualnym podpisem. Siedziba firmy: Bettlachstrasse 7.”

Na oficjalnej stronie firmy Delbana data początku działalności to rok 1931. Z danych rejestrowych Delbana G.M.B.H na powszechnie dostępnych stronach typu www.moneyhouse.ch to 3.03.1934 r. Znamy tą datę. To data publikacji informacji o prowadzeniu firmy Goliardo Della Balda Fabrikation und Handel mit Uhren und Uhrenbestandteilon.

Jak widać Goliardo Della Balda był całkiem dobrym biznesmenem. Wartość jego firmy to 50 000 franków szwajcarskich. W 1944 roku Szwajcaria przystąpiła do systemu monetarnego Bretton Woods. Notowania Franka ustalono na 4,30521 za dolara, co odpowiadało 0,206418 g czystego złota. Przy obecnym kursie złota daje to kwotę 57,35 PLN za 1 franka. Jak łatwo policzyć wartość założonej spółki to 2 867 500 PLN. Żeby założyć spółkę musimy mieć wspólnika. Pan Della Balda dysponował wkładem kapitałowym w wysokości 49 000 CHF. Jego wspólnikiem została Lotte Della Balda-Mengisen z Włoch w Grenchen z wkładem kapitałowym w wysokości 1000 CHF. Pojawia się nowa postać – Pani Lotte Della Balda-Mengisen. Jak można się domyślić mamy do czynienia z małżonką Goliarda. Jej panieńskie nazwisko – Mengisen pojawiło się już na łamach tego opracowania przy opisie powstania spółki Ebauches Desa A.G. Właścicielem sprzedawanej fabryki był Otto Mengisen, być może ojciec lub brat Lotte Mengisen.

W 1947 roku Delbana zmienia adres siedziby firmy. Nowa siedziba firmy: Bielstrasse 57, Grenchen.

Z dniem 16 stycznia 1948 roku firma Montres Delbana S. A. R. L. rejestruje trzy znaki towarowe: Zegarki i chronografy. DELBANA, Zegarki DELORA oraz budziki DELBOS.

1 października 1952 roku firma Delbana zyskuje nowego wspólnika Alfreda Auberta z Savagnier w La Chaux-de-Fonds. Jego udział wynosi 1000 CHF i zostaje przeniesiony z udziałów Goliarda Della Baldy.

12 listopada 1953 roku Goliardo rozszerza działalność. Przejmuje spółkę akcyjną zajmującą się budowa i eksploatacja sali kinowej i koncertowej. Zostaje nowo wybranym jedynym członkiem zarządu. Firma nosi od teraz nazwę Gol. Della Balda, Kino Palace i Syrius w Grenchen. Właścicielem firmy jest Goliardo Della Balda z Bettla’ch w Grenchen. Działalność kin „Palace” i „Syrius”. Centralstrasse 20.

1 maja 1954 roku firma Delbana rejestruje znak towarowy: Wyroby zegarmistrzowskie wszystkich typów i ich części VOLTIGE.

Z notatki z dnia 18 stycznia 1956 roku dotyczącej firmy Delbana : „Die beiden Gesellshafter Goliardo Della Balda (zueglich Geschaftsfuhrer) und Lotte Della Balda, geb. Mengisen, sind heimatberechtigt in Bettlach” dowiadujemy się, że partnerzy spółki Goliardo Della Balda oraz Lotte Della Balda z domu Mengisen sind heimatberechtigt in Bettlach. To znaczy, że Bettlach stało się ich „miastem rodzinnym” ( heimatberechtigt) , maja prawo w nim głosować i jest wpisywane do paszportu.

27 lutego 1956 roku rejestrowane są kolejne znaki graficzne:

4 marca 1956 roku w Grenchen umiera na zawał serca Goliardo Della Balda. Nekrolog ukazał się 6 marca w piśmie L’IMPARTIAL Pogrzeb odbył się 7 marca.

14 marca 1956 roku traci ważność podpis zmarłego wspólnika firmy Delbana Pana Goliarda Della Baldy.

„Podpis zmarłego wspólnika i dyrektora zarządzającego Goliardo Deila Balda zostanie usunięty. Dyrektorem zarządzającym jest obecnie partnerka Lotte Della Balda-Mengisen. Trzyma indywidualne podpisy.”

III Dalsze losy firmy Delbana.

Kolejny wpis z 12 lipca 1956 dotyczy rejestracji znaku graficznego :

Po śmierci Goliardo Della Baldy firma Delbana-uhren G.m.b.H. (Montres Delbana s. à r. l.) (Delbana Watches limited liability company) zarządzana jest przez Lotte Della Balda-Mengisen.

W sierpniu 1960 roku udziały Goliarda Della Baldy ze wszystkich posiadanych firm rozdysponowane zostały wśród członków rodziny.

Z wyżej wymienionych dokumentów dowiadujemy się, że Goliardo Della Balda oraz jego małżonka Lotte Della Balda-Mengisen mieli czworo dzieci. Synów Filippo, Goliardo i Renato (dwoje ostatnich nieletnich w 1960 roku) oraz córkę Lotte. Ta ostania poślubiła Maxa Kesslera syna założyciela firmy zegarkowej Wega Oskara Kesslera. Max Kessler junior był od 3 czerwca 1957 roku członkiem zarządu Uhrenfabrik Wega A.G. (Fabrique d’horlogerie Wega S.A.) (Wega Watch Limited), w Grenchen, produkcja zegarków oraz handel zegarkami i komponentami do zegarków. Jak zobaczymy poniżej Max Kessler to ważna postać dla marki Delbana.

21 października 1960 roku firma Delbana rejestruje kolejny znak towarowy:

„Delbana-uhren GmbH, Luterbacherhof, Grenchen.; Fabryka i znak towarowy.

Zegarki i ich elementy. DELBANA COLORETTE „

6 pazdziernika 1961 rejestracja „Zegarek na breloczku. — Delbana Watch Sàrl., producent zegarków, Grenchen (Solura). W imieniu autora Jeana Fesselet, Le Landeron.”

W dniu 8 stycznia 1968 roku firma Delbana odnawia ochronę znaków towarowych” DELBANA, DELORA oraz DELBOS.

Z dniem 31 grudnia 1969 roku Alfred Aubert nie jest już udziałowcem Delbana-uhren G. m. b. h. Firma jest pod całkowitą kontrola rodziny Della Balda. Kapitał zostaje zwiększony z 50 000 CHF do 500 000 CHF.

22 kwietnia 1970 roku Delbana-uhren G. m. b. h. zmienia adres siedziby na:

Marktplatz nr 9, Grenchen.

W dniu 28 kwietnia 1976 roku następuje przeniesienie praw do znaku towarowego „DELBANA” z Delbana-uhren G. m. b. h. na Wega & Owix Uhren AG, Grenchen (Solura). 2 czerwca tegoż roku następuje przeniesienie praw do znaku towarowego DELBOS.

4 sierpnia 1978 roku to koniec firmy Delbana w świecie producentów zegarków: ”Delbana-uhren G.m.b.H. (Montres Delbana s.à r.l.) (Delbana Watches spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), w Grenchen, zegarki i mechanizmy zegarowe (SOGC nr 104 z 6.05.1970, s. 1047). Statut został zmieniony na zgromadzeniu wspólników w dniu 21 czerwca 1977 r. Nowa firma: Delbana G.m.b.H. Nowy cel: nabywanie, zarządzanie, zagospodarowanie i sprzedaż gruntów oraz udział w spółkach przemysłowych i handlowych.”

Ale to jeszcze nie koniec peregrynacji znaku towarowego DELBANA oraz DELBOS i DELORA 😉

16 września 1983 powstaje firma Montres Wega + Delbana, Max Kessler, w Grenchen. Właścicielem firmy jest Max Kessler z Grenchen i Aetingen w Grenchen. Produkcja i handel zegarkami oraz częściami do zegarków. Jeden podpis składa Lotte Kessler-Deila Balda z Grenchen i Aetingen w Grenchen. Kirchstrasse 105.

13 listopada następuje przeniesienie praw do znaków towarowych na rzecz Montres Wega + Delbana, Max Kessler. Z Delbana uhren G.m.b.H znaku DELORA oraz z Wega & Owix Uhren AG znaków DELBANA i DELBOS.

17 sierpnia 1994 r. powstaje nowa firma: Wega Delbana Uhren AG (Montres Wega Delbana SA) (Wega Delbana Watches Ltd).

Na początku lat 2000 firma ulega likwidacji i łączy się z firma DELMA Watch Ltd.

Delbana pozostaje samodzielnym brandem w ramach firmy DELMA.